Co to jest mięsień szkieletowy oraz podstawowe informacje
Napisał: Administrator dnia 01/04/15

Mięśnie oraz ich skurcz

1. Mięśnie szkieletowe stanowią czynny narząd ruchu w organizmie ludzkim.
2. Stanowią około 40-50% a u niektórych sportowców nawet więcej całkowitej masy ciała.
3. Mięśnie są pobudliwe co oznacza, że mają zdolność przyjmowania bodźców i reagowania na nie.
4. Są kurczliwe czyli mogą skracać się i generować siłę pozwalającą wykonać pracę, mogą wykonywać skurcz bez zmiany swojej długości .
5. Są rozciągliwe, mogą wydłużać się bez uszkodzenia włókna mięśniowego, jednak tylko do pewnego momentu.
6. Posiadają cechę elastyczności dzięki której mogą wrócić do pierwotnego kształtu po skurczu lub rozciągnięciu.

Podstawowe funkcje w ludzkim organizmie

1. Podstawową funkcją mięśni jest powodowanie ruchu w naszym ciele, odpowiadają za ruchy wykonane według naszej woli jak i odruchy bezwarunkowe. Poprzez oddziaływanie na ścięgna, wiązadła oraz stawy poruszają naszym ciałem. Mięśnie gładkie odpowiadają za np. ruchy perystaltyczne jelit lub skurcz pęcherza moczowego.
2. Utrzymują nasze ciało w pozycji np gdy siedzimy lub stoimy.
3. Bardzo ważną a może nawet najważniejszą funkcją mięśni w naszym organizmie jest wytwarzanie ciepła i utrzymywanie stałej ciepłoty ciała.

Skurcz mięśnia szkieletowego

Mięśnie szkieletowe zbudowane są z włókien mięśniowych (Miocyt) wewnątrz każdego włókna znajdują się miofibryle, których głównymi składnikami są białka kurczliwe: Aktyna i Miozyna. Białka te tworzą równolegle ułożone struktury zwane miofilamentami . Miocyty są podzielone przez białkowe błony poprzeczne tworzące „linię Z” na mniejsze odcinki zwane sarkomerami. Miofilamenty aktynowe zwane cienkimi są przyczepione do linii Z, a miofilamenty miozynowe (grube) są w części środkowej sarkomeru. Pobudzenie komórki mięśniowej powoduje tworzenie się cyklicznych krótkotrwałych połączeń między miofilamentami cienkimi i grubymi, co powoduje „wciąganie” nitki miozyny do środka sarkomeru i skrócenia włókien mięśniowych czyli skurczu. Do wykonania skurczu energia uzyskiwana jest przez miozynę z ATP.
Gdy w komórce nie dochodzi do pobudzenia nerwowego nitki wiążące aktynę są zasłonięte przez przylegające do nich białka regulatorowe (Troponinę oraz tropomiozynę).
[Obrazek: strukturamiesnia.jpg]

Skrócony skurcz mięśnia szkieletowego

[Obrazek: skurcz.png]

Podział skurczów mięśniowych wg zmian długości

Rodzaj występującego skurczu zależy od stosunku siły generowanej przez mięsień do oporu jaki jest mu stawiany.
Jeżeli siła skurczu jest równa oporowi to dochodzi do wzrostu napięcia mięśnia bez zmiany jego długości czyli do skurczu izometrycznego.
Na temat skurczu izotonicznego można znaleźć wiele błędnych informacji w internecie, taki rodzaju skurczu występuje gdy mięsień skraca się, ale nie ma oporu i taka sytuacja występuje przy całkowitym zerwaniu lub odcięciu przyczepu mięśnia.
Skurcze podczas których zmienia się długość oraz napięcie mięśnia to skurcze auksotoniczne i dzielą się one na skurcz koncentryczny gdy mięsień skraca się i pokonuje opór oraz na skurcze ekscentryczne gdy mięsień jest napięty ale nie ma siły przeciwstawić się oporowi siły zewnętrznej i wydłuża się.
Skurcz ekscentryczny występuje gdy np podciągniemy się na drążku do połowy i próbujemy się podciągać dalej jednak brakuje nam siły i zaczynamy opadać w dół, mięsień próbuje się skrócić, ale wydłuża się z powodu braku wystarczającej siły.

Podział skurczu mięśnia według częstotliwości skurczu

Pojedyncze pobudzenie (impuls nerwowy) wywołuje skurcz pojedynczy, charakterystyką takiego skurczu jest szybki skurcz i dłuższa faza rozkurczu. Taki skurcz wynosi od 10ms do 150ms

Seria skurczy o częstotliwości 10-20hz prowadzi do sumowania się efektów skurczy i powstania skurczu tężcowego niezupełnego. Przy takim rodzaju skurczu po każdym impulsie dochodzi do niepełnego rozkurczu i ponownego skurczu co prowadzi do ciągłego wzrostu napięcia. Do pełnego rozkurczu dochodzi dopiero gdy mięsień przestanie być pobudzany przez impulsy nerwowe .Jest to najczęściej występujący rodzaj skurczu w naszym organizmie. Patrząc na cały mięsień w którym występuje skurcz tężcowy niepełny nie możemy zaobserwować wyraźniej fazy skurczu i rozkurczu ponieważ włókna mięśniowe pobudzane są asynchronicznie, gdy jedne się rozkurczają w innych dochodzi do skurczu.

Seria skurczy o częstotliwości większej niż 20hz doprowadza do wystąpienia skurczu tężcowego zupełnego, przy takim skurczu napięcie mięśnia jest stałe, nie ma fazy skurczu i rozkurczu.


Źródła: Medycyna Sportowa Anna Jagier, Krystyna Nazar, Artur Dziak, Fizjologia Człowieka Jan Górski,Fizjologia Wysiłku I Treningu Fizycznego PZWL, Anatomia Nettera Elsevier, Opracowanie własne